เมื่อวันที่ 22 มีนาคมที่ผ่านมา มูลนิธิเพื่อสุขภาพและการเรียนรู้ของแรงงานกลุ่มชาติพันธุ์ (MAP Foundation) จัดเวทีแลกเปลี่ยนออนไลน์ ระดมความคิดเห็นสถานการณ์การบังคับใช้ “กฎกระทรวง ฉบับที่ 15” ซึ่งเป็นกฎหมายสำคัญที่คุ้มครองสิทธิแรงงานทำงานบ้าน พบความจริงที่น่ากังวล: แรงงานส่วนใหญ่ยังเข้าไม่ถึงสิทธิ ขณะที่นายจ้างจำนวนมากยังไม่ทราบว่ากฎหมายนี้มีผลบังคับใช้แล้ว

วงเสวนาสะท้อนปัญหา: กฎหมายมีผล แต่ในทางปฏิบัติยัง "เงียบเชียบ"

ในเวทีแลกเปลี่ยนที่รวมตัวแทนจาก สวัสดิการและคุ้มครองแรงงานจังหวัดเชียงใหม่, มูลนิธิเพื่อการพัฒนาแรงงานและอาชีพ (Homenet), เครือข่ายลูกจ้างทำงานบ้านในประเทศไทย (NDWT), มูลนิธิเพื่อสุขภาพและการเรียนรู้ของแรงงานกลุ่มชาติพันธุ์ (MAP FOUNDATION) และกลุ่มแรงงานทำงานบ้านเชียงใหม่ ได้สะท้อนประเด็นสำคัญที่เกิดขึ้นในพื้นที่กรุงเทพฯ และเชียงใหม่ ดังนี้:

• ช่องว่างของการสื่อสาร: แรงงานทำงานบ้านที่อาศัยอยู่กับนายจ้าง (Live-in) มักถูกตัดขาดจากการรับรู้ข้อมูลข่าวสาร ทำให้นายจ้างยังคงยึดหลักเกณฑ์เดิมในการจ้างงาน โดยไม่รู้ว่ากฎหมายมีการปรับปรุงเพื่อคุ้มครองลูกจ้างให้ดีขึ้น
• สิทธิที่ยังมาไม่ถึง: แม้กฎกระทรวงฉบับที่ 15 จะระบุสิทธิขั้นพื้นฐานไว้ชัดเจน แต่ในภาคปฏิบัติ แรงงานจำนวนมากยังไม่ได้รับสิทธิเหล่านั้น เช่น วันหยุดประจำสัปดาห์ วันลาป่วย การลาคลอด หรือการได้รับค่าจ้างตามอัตราค่าจ้างขั้นต่ำที่กฎหมายกำหนด
• อุปสรรคของแรงงานข้ามชาติ: โดยเฉพาะกลุ่มชาติพันธุ์ที่อาจมีข้อจำกัดด้านภาษาและการเข้าถึงกลไกการร้องเรียนของรัฐ

"เราพบว่านายจ้างที่ประกอบกิจการส่วนตัว และในขณะเดียวกันก็มีการจ้างลูกจ้างสำหรับทำงานบ้านอยู่ด้วยนั้น ส่วนใหญ่ยังขาดความเข้าใจว่ากฎกระทรวงฉบับนี้คืออะไร และทำไมต้องปฏิบัติตาม นี่คือโจทย์ใหญ่ที่หน่วยงานรัฐต้องเร่งทำประชาสัมพันธ์เชิงรุก" — เสียงสะท้อนจากตัวแทนแรงงานในที่ประชุม

ช่วงท้ายของการเสวนาได้มีข้อเสนอต่อสำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานจังหวัดเชียงใหม่ และเพื่อให้นำเสนอต่อไปในระดับกระทรวง ดังนี้

1. เสนอให้ทำเอกสารชี้แจงเกี่ยวกับสิทธิและหน้าที่ของลูกจ้างและนายจ้างแจกจ่ายไปยังนายจ้างที่มีการจ้างลูกจ้างทำงานบ้านอย่างทั่วถึง
2. เสนอให้มีการจัดอบรมให้กับนายจ้างที่มีการจ้างลูกจ้างทำงานบ้าน โดยมีการทำงานด้านข้อมูลนายจ้างร่วมกับสำนักงานจัดหางานและสำนักงานประกันสังคม และหลังจากที่มีการอบรมแล้ว ให้มีการลงตรวจติดตามผลกับนายจ้างที่มีการจ้างคนงานทำงานบ้านอย่างครอบคลุม
3. เสนอให้มีการขึ้นทะเบียนนายจ้างที่มีการจ้างลูกจ้างทำงานบ้าน
4. เสนอให้มีการปรับปรุงกฎกระทรวงฉบับที่ 15 เรื่องสิทธิการลาคลอดให้ได้รับสิทธิตามกฎหมายคุ้มครองแรงงานที่ปรับเพิ่มเป็น 120 วัน