เชียงใหม่ – ในยุคที่การเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัลกำลังพลิกโฉมงานด้านการรณรงค์ระดับโลก มูลนิธิเพื่อสุขภาพและการเรียนรู้ของแรงงานกลุ่มชาติพันธุ์ (MAP Foundation) กำลังมุ่งมั่นสร้างความมั่นใจว่าชุมชนแรงงานข้ามชาติในประเทศไทยจะไม่ถูกทิ้งไว้ข้างหลัง เมื่อวันที่ 21–22 กุมภาพันธ์ 2569 ที่ผ่านมา ตัวแทนงานข้ามชาติจากแม่สอด กรุงเทพฯ สมุทรปราการ พังงา และเชียงใหม่ รวมประมาณ 30 คน ได้มารวมตัวกันที่โรงแรมละมัย จังหวัดเชียงใหม่ เพื่อเข้าอบรมเชิงปฏิบัติการในหัวข้อ "พื้นฐานและการประยุกต์ใช้งาน Gemini AI" ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากโครงการ Porticus

การอบรมสองวันนี้มีเป้าหมายเพื่อสนับสนุนให้แรงงานข้ามชาติในประเทศไทยเข้าใจพื้นฐานของปัญญาประดิษฐ์ (AI) และสามารถใช้ Gemini AI เป็นผู้ช่วยในการทำงานประจำวัน อีกทั้งยังมุ่งเน้นสร้างความตระหนักรู้ด้านความปลอดภัยทางดิจิทัลและจริยธรรม เพื่อให้มั่นใจถึงความปลอดภัยของข้อมูลส่วนบุคคล

ซึ่งในการอบรมนั้นได้มีการแนะนำ Gemini AI ในฐานะเครื่องมือสำหรับการขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงทางสังคม ผู้เข้าร่วมได้เรียนรู้วิธีนำ AI ไปปรับใช้ในงานกิจกรรมต่างๆ เช่น การสรุปรายงานการประชุม การจัดการงานเอกสารประจำวัน และการร่างข้อเสนอโครงการ

จากความซับซ้อนสู่ความชัดเจน: ทำให้ AI กลายเป็นเรื่องง่าย

ในวันแรก วิทยากรได้แนะนำ Google Gemini ในฐานะ "คู่คิดหรือผู้ช่วย" (Thinking Partner/Assistant) ไม่ใช่สิ่งที่มาแทนที่ความพยายามของมนุษย์ หัวข้อสำคัญของวันแรกคือ ความปลอดภัยทางดิจิทัล จริยธรรม และการเขียนคำสั่ง (Prompts) เบื้องต้น ตัวแทนแรงงานข้ามชาติได้รับการฝึกฝนเกี่ยวกับข้อมูลที่ควรพิจารณาเพื่อปกป้องความเป็นส่วนตัวของชุมชน โดยเน้นย้ำว่าข้อมูลที่ละเอียดอ่อน เช่น ชื่อจริงและรายละเอียดการติดต่อ ห้ามนำไปใส่ในเครื่องมือ AI โดยเด็ดขาด นอกจากนี้ ผู้เข้าร่วมยังได้เรียนรู้วิธีรับมือกับ AI hallucinations และอคติทางวัฒนธรรม เพื่อให้แน่ใจว่าหลักสิทธิมนุษยชนจะเป็นสิ่งที่ใช้ตรวจสอบเนื้อหาที่สร้างโดย AI เพื่อทบทวนเสมอ

"Master Prompt": ทักษะใหม่สำหรับผู้นำแรงงานข้ามชาติ

วันที่สองเน้นการลงมือปฏิบัติจริง  ผู้เข้าร่วมได้เรียนรู้สูตร "Master Prompt" ซึ่งเป็นโครงสร้างการสื่อสารกับ AI เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่มีประสิทธิภาพสูงสุด โดยการกำหนดบทบาท (Role) งาน (Task) บริบท (Context) และรูปแบบ (Format) ที่ชัดเจน ช่วยให้ผู้นำสามารถเปลี่ยน Gemini ให้เป็นผู้ช่วยที่เก่งกาจได้

ไฮไลต์การฝึกปฏิบัติในวันที่สอง:

• ผู้จดบันทึกการประชุมเสมือน: ผู้เข้าร่วมฝึกใช้ AI สรุปรายงานการประชุมที่ยาวให้เป็นหัวข้อสั้นๆ ที่เข้าใจง่ายและนำไปปฏิบัติได้จริง ช่วยลดภาระงานธุรการลงอย่างมาก

• การระดมสมองและเขียนข้อเสนอโครงการ: ผู้นำใช้ AI เป็นคู่คิดในการสร้างสรรค์โครงร่างโครงการและระดมสมองเพื่อแก้ปัญหาในชุมชน

การวิจัยเชิงลึกด้วย NotebookLM: ไฮไลต์หนึ่งของเวิร์กชอปคือการใช้ NotebookLM เพื่อการวิจัยเชิงลึก ซึ่งเปิดโอกาสให้ผู้เข้าร่วมอัปโหลดรายงานภาคสนามของตนเองและ "สนทนา" กับข้อมูลเหล่านั้น เทคนิค "Source Grounding" นี้ทำให้มั่นใจได้ว่า AI จะให้คำตอบโดยอ้างอิงจากข้อเท็จจริงที่ได้รับการตรวจสอบแล้วขององค์กรเท่านั้น ซึ่งช่วยรักษาความถูกต้องแม่นยำในรายงานและเอกสารเชิงนโยบาย

ก้าวข้ามกำแพงภาษา

สำหรับตัวแทนแรงงานข้ามชาติ การบอกเล่าเรื่องราวและผลกระทบออกสู่เครือข่ายระดับโลกอาจเป็นเรื่องยากเนื่องจากอุปสรรคทางภาษา การอบรมนี้ยังแสดงให้เห็นว่า AI สามารถเป็น "นักแปลอัจฉริยะ" ได้อย่างไร โดยช่วยให้ตัวแทนแรงงานข้ามชาติในท้องถิ่นแปลเรื่องราวจากการลงพื้นที่จริงจากภาษาแม่ เช่น ภาษาพม่า หรือไทใหญ่ ให้เป็นภาษาอังกฤษหรือภาษาไทยที่ชัดเจน โดยยังคงรักษาความหมายและประสบการณ์จริงของแรงงานเอาไว้ได้อย่างครบถ้วน

บทสรุปของการอบรม

ปิดท้ายด้วยการทบทวนบทเรียนทั้งหมด หลังจากได้เรียนรู้วิธีใช้เครื่องมือเหล่านี้  ตัวแทนแรงงานข้ามชาติภายใต้โครงการ Porticus สามารถจัดการข้อมูลได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้นและประหยัดเวลาในการทำงาน

ผู้เข้าร่วมอบรมท่านหนึ่งกล่าวว่า "แม้ว่าการอบรมนี้จะเป็นพื้นฐาน แต่บทเรียนที่สอนและการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นนั้นเป็นประโยชน์และเชื่อมโยงกับการทำงานจริงมาก เราได้เรียนรู้วิธีการสืบค้นข้อมูลและวิธีการให้คำสั่งที่ถูกต้องและมีประสิทธิภาพ"

ผู้เข้าร่วมอีกท่านกล่าวเสริมว่า "การอบรมนี้น่าสนใจและมีประโยชน์มาก ฉันหวังว่าจะมีการจัดอบรมแบบนี้อีกในอนาคต"

มูลนิธิ MAP มุ่งมั่นที่จะใช้เทคโนโลยีเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของแรงงานข้ามชาติ นี่คือข้อพิสูจน์ว่าเมื่อความตั้งใจของคนในพื้นที่ผสานเข้ากับนวัตกรรมอันทันสมัย เราก็สามารถสร้างการเปลี่ยนแปลงที่ยิ่งใหญ่ได้อย่างไร้ขีดจำกัด